| 12 lipca 2010
Dział:
Biogramy
Róża Luksemburg, właść. Rozalia Luxenburg, ps. Róża Kruszyńska, Maciej Rózga, Spartakus (ur. 5 marca 1871 w Zamościu, zm. 15 stycznia 1919 w Berlinie) – działaczka i ideolog ruchu robotniczego.W 1887 r. ukończyła Żeńskie Gimnazjum w Warszawie. Jeszcze jako uczennica, wstąpiła do kółek partii Proletariat. W 1893 r. była współzałożycielką Socjaldemokracji Królestwa Polskiego (SDKP) przekształconej w 1900 w Socjaldemokrację Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL). Redagowała w Paryżu organ partyjny Sprawa Robotnicza. W 1898 r. uzyskała niemieckie obywatelstwo, wychodząc za mąż za niemieckiego anarchistę Gustawa Lubecka. Należała do Socjaldemokratycznej Partii Niemiec i uczestniczyła w obradach II Międzynarodówki. W latach 1904-1907 działała na terenach zaboru pruskiego i rosyjskiego, gdzie była kilkukrotnie więziona. W 1914 współtworzyła tajny Związek Spartakusa, była w związku z tym aresztowana za działalność antypaństwową. Po rewolucji w Rosji krytykowała strategię Lenina i przestrzegała przed niebezpieczeństwem dyktatury. W październiku 1918 wyszła z więzienia. Była współzałożycielką Komunistycznej Partii Niemiec (KPD) przekształconej z Ligi Spartakusa.
15 stycznia 1919 wraz z Karlem Liebknechtem została pojmana w Wilmersdorfie po udziale w powstaniu robotniczym, które objęło tzw. dzielnicę prasową w Berlinie. Policja przekazała więźniów żołnierzom Freikorpsu, którzy po przesłuchaniu pobili, a następnie strzałem z pistoletu w skroń zamordowali obu więźniów. Morderstw dokonano najprawdopodobniej z polecenia socjaldemokratycznego ministra wojska, Gustava Noskego.
Róża Luksemburg jest autorką interpretacji marksizmu, zwanej „luksemburgizmem”.










