Piotr Aleksejewicz Kropotkin, zwany „anarchistycznym księciem”, urodził się 9 grudnia 1842 r. w Moskwie, jako potomek jednej z najstarszych rodzin arystokracji rosyjskiej — książąt smoleńskich, którzy byli carami przed dynastią Romanowów, wiodącej swój rodowód od księcia Ruryka. Był synem zamożnego wojskowego Alekseja i artystki Jakateriny. Jego rodzina posiadała majątki ziemskie położone w trzech guberniach, liczące „1250 dusz” tj. poddanych płci męskiej. O magnackim trybie rodzinnego życia świadczy dom zawsze pełen gości, wystawne przyjęcia i liczne zastępy służby, liczące w Moskwie, gdzie spędzano zimę — 50 osób, a w letniej rezydencji jeszcze więcej.

Więcej…

Zaraz powiemy, cóż to takiego anarchia i kim to są anarchiści. Anarchiści, panowie, są to ci obywatele, którzy, w wieku, w którym głosi się wszędzie wolność opinii, uznali za swój obowiązek zaświadczyć o wolności nieograniczonej. Tak panowie, jesteśmy według świata, kilkoma tysiącami - może kilkoma milionami - bo przecież nie stawiamy sobie innego zadania, niż mówić głośno to, o czym tłum poszeptuje -jesteśmy więc, paru milionami pracowników, którzy poświęcają się walce o wolność absolutną nic więcej - tylko wolność, wolność pełna!

Więcej…

Widmo krąży po Europie - widmo komunizmu. Wszystkie potęgi starej Europy połączyły się w świętej nagonce przeciw temu widmu. Gdzie jest taka partia opozycyjna, która by nie była okrzyczana za komunistyczną przez swych przeciwników będących u władzy? Gdzie jest taka partia opozycyjna, która by z kolei nie odwzajemniała się piętnującym zarzutem komunizmu zarówno bardziej od siebie postępowym przedstawicielom opozycji, jak i swoim reakcyjnym przeciwnikom? Komunizm jest już przez wszystkie potęgi europejskie uznany za potęgę. Czas już najwyższy, aby komuniści wyłożyli otwarcie wobec całego świata swój punkt widzenia, swoje cele, swoje dążenia.

Więcej…

Związek braci międzynarodowych dąży do powszechnej rewolucji, która byłaby jednocześnie rewolucją socjalną, filozoficzną, ekonomiczną i polityczną, aby z dzisiejszego porządku rzeczy, opierającego się na własności, na wyzysku, na zasadzie autorytetu - czy to religijnego, metafizycznego czy burżuazyjno-doktrynerskiego, a nawet jakobińsko-rewolucyjnego - nie pozostał, wpierw w całej Europie, a potem w reszcie świata, kamień na kamieniu. Rzucając okrzyk: pokój robotnikom, wolność dla wszystkich uciśnionych, a śmierć władcom, wyzyskiwaczom i wszelkiego rodzaju kuratorom - chcemy zniszczyć wszystkie państwa i wszystkie kościoły.

Więcej…

Zaprzeczenie istnienia rzeczywistego, pozaziemskiego osobowego boga, a zatem także wszystkich objawień i wszystkich boskich interwencji w sprawy świata ludzkości. Usunięcie służby i kultu boga. Wolność jest absolutnym prawem wszystkich dorosłych mężczyzn i kobiet. Nie potrzebują oni do swych działań żadnego innego pozwolenia jak ich własne sumienie i rozsądek, ich działanie jest określone tylko przez własną wolę, a więc muszą być najpierw odpowiedzialni za siebie, a dopiero potem za społeczeństwo, do którego należą, ale tylko w takim stopniu, w jakim godzą się do niego przynależeć. Nie jest prawdą, że wolność pojedynczej osoby jest ograniczona przez wolność innych ludzi.

Więcej…

Chcemy całkowitej emancypacji umysłowej ludu, chcemy całkowitego wyzwolenia ludu pod względem społeczno-ekonomicznym i politycznym. Emancypacji umysłowej - ponieważ bez niej wolność polityczna i społeczna nigdy nie będzie ani całkowita, ani trwała. Wiara w Boga, wiara w nieśmiertelność duszy i w ogóle wszelki idealizm, jak wykażemy to później, stanowi, z jednej strony, nieodzowną podporę i uzasadnienie despotyzmu, wszelakiego rodzaju przywilejów i wyzysku ludu, z drugiej zaś - demoralizuje lud, pozbawiając go w ten sposób energii niezbędnej do wywalczenia należnych mu z natury rzeczy praw i do zbudowania sobie wolnego i szczęśliwego życia.

Słowa kluczowe: Narodnictwo|Michał Bakunin

Więcej…