Korzeni polskiej prasy anarchistycznej lat powojennych, świadomej swego charakteru, szukać należałoby w środowisku gdańskiego Ruchu Społeczeństwa Alternatywnego, które było (i jest) pierwszą poważną polską organizacją anarchistyczną od końca drugiej wojny światowej. Bardziej sprzyjające rozwojowi anarchizmu w Polsce okazały się dopiero lata osiemdziesiąte, kiedy to w powszechnej fali sprzeciwu wobec władzy pojawili się anarchiści. Pierwsze takie grupy pojawiły się już na początku 1980 roku w Warszawie i Gdańsku. Warszawska grupa była związana ze środowiskiem akademickim, szczególnie z kolejnymi mutacjami uniwersyteckiego klubu Sigma.

Wkraczamy w nowy historyczny okres, w którym wszystkie zwrotnice społeczno-ekonomicznego i politycznego życia są ustawiane na nowo. Po latach 1967-73 będzie to dla mojego pokolenia druga epokowa zmiana. Wszystkie fakty i wskaźniki z ostatnich tygodni wskazują na początek nowego światowego kryzysu ekonomicznego, który już przekracza rozmiary tych z 1973 r. oraz z 1982 i 1987 r. Zbliża się on do poziomu ogólnoświatowego kryzysu i następującej po nim depresji z lat 1929-1940. Artykuł ten został napisany, aby zaprezentować dłuższe studia na temat obecnego kryzysu gospodarczego oraz możliwych środków oddolnego przeciwdziałania jego konsekwencjom.

Pod panowaniem neoliberalizmu państwo socjalne jawi się jako panaceum, zalecane przez społecznych liberałów i socjaldemokratów, jak również zagubioną, radykalną już tylko z nazwy, lewicę, jako alternatywa dla dzikiego rynku. Siła zbawcza, cel ruchu społecznego. Takie ideologiczne ujęcie państwa socjalnego, abstrahujące od historycznego rozwoju tejże instytucji i realnego mechanizmu jej funkcjonowania, staje się politycznie niebezpieczne. Nie tylko nie jest w stanie ująć problemu kapitalizmu w jego globalnym charakterze, ale również nie jest w stanie budować alternatywy emancypacyjnej, grzęznąc w kompromisach i namiastkach wyzwolenia.

Książka Beverly Silver Forces of Labor dostarcza szczegółowych informacji na temat kondycji i znaczenia ruchu pracowniczego oraz narzędzi do dalszej jego analizy. Silver twierdzi, że walki pracownicze są endemiczną cechą rozwoju kapitalistycznego, wynikają z samej jego natury. Kapitał musi utrzymywać swoje panowanie nad pracownikami i każdego dnia na nowo zmuszać robotników do pracy. Ci natomiast protestują, i będą protestować, przeciwko traktowaniu ich jak towar. Nie znaczy to, że siła robotników nieustannie rośnie i że walki pracownicze są zawsze pozytywne. Czasami pracownicy będą określać i utrzymywać wewnętrzne podziały oraz bronić przywilejów.

Trzy dekady działań neoanarchizmu w Polsce nie zaowocowały żadną istotniejszą dyskusją na temat metod działania. Nie było na to szans, dopóki w ruchu dominowali fanatycy lektur filozoficznych i walk ulicznych, a ultraliberałowie i quasi-komuniści ukryci pod jednym szyldem ciągnęli wózek polityki w przeciwne strony. Może warto jednak uczynić to teraz, gdy anarchizm po latach tkwienia w kontrkulturowym spektaklu czystej formy wreszcie zaczyna przeradzać się w ruch polityczny. Anarchizm, jedna z sześciu najważniejszych idei politycznych nowożytnych czasów, od ponad wieku ma na całym świecie znaczenie marginalne.